Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı olarak MESEM’ler hakkındaki yazılı/basılı ve işitsel/görsel materyallerde birtakım yanlışların/yanılgıların sürekli olarak yinelendiğini gözlemliyoruz.
1) Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) adı resmi/kurumsal olarak 2016 yılından beri kullanılıyor olsa da bu uygulama 1977’den beri vardır.
2) Çıraklık ve çıraklar söz konusu olduğunda kimi zaman dikkatsizce/bilgisizce stajyerlik/stajyer ifadeleri kullanılmaktadır. Çıraklık/çırak ve stajyerlik/stajyer ifadeleri hukuki terimlerdir, bu bağlamda MESEM’lerde çıraklık uygulaması yürütülmektedir.
3) MESEM’ler kapsamındaki resmi çıraklara (fiili çocuk işçilere) yasal olarak asgari ücretin %30’u tutarında ücret ödenmesi de yine 1977’den beri süregelen bir uygulamadır.
4) MESEM’lerdeki çocuk işçilere ödenen ücretler 2021 yılından itibaren değil, 2016-2017 eğitim-öğretim yılından beri İşsizlik Sigortası Fonu’ndan ödenmektedir.
5) MESEM’ler 2016 yılında zorunlu eğitim kapsamında alınmıştır, ancak, MESEM’lerde çıraklık/kalfalık dönemini başarıyla bitirenler doğrudan lise diploması almaya hak kazanamazlar, fark derslerini alıp başarmaları koşuluyla meslek lisesi diploması almaya hak kazanırlar.
6) MESEM’lerdeki toplam çırak sayısı yıl boyunca aydan aya sürekli değişmektedir, dolayısıyla herhangi bir yılın herhangi bir dönemindeki/ayındaki çırak sayısı o yıldaki toplam çırak sayısı değildir.
7) MESEM’ler kapsamındaki çıraklar 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun uygulanması bakımından iş yerindeki toplam çalışan sayısına dahil edilmez ama bu kural, çırakların işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinden istisna tutulduğu anlamına gelmez. Çırakların toplam çalışan sayısına dahil edilmemesi 6331 sayılı Kanun’un uygulanmasına dair prosedürler açısından belirleyicidir (Örneğin, işverenler 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve 6 aydan fazla süren işlerin yapıldığı iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturmalıdır, çıraklar, bu bağlamda, toplam çalışan sayısına dahil edilmezler).
8) MESEM’lere çırak kabulünde üst yaş sınırı kaldırıldığı için, artık 18 yaşından büyükler de çırak olarak istihdam edilebilmektedir, dolayısıyla sistemdeki bütün çıraklar çocuk değildir.